Among the students, there was a youth of such peerless beauty that his teacher, moved by the leanings of human nature, treated him with a gentleness born of his captivating grace. Whenever the teacher found a moment of solitude, he would whisper to the youth:
When I occupy my mind with a thought other than your angelic face, My conscience rebukes me and brings my soul to account.
From beholding you, I cannot turn my eyes away; To close them would feel as though an arrow had pierced my sight.
(*I cannot bring myself to close my eyes against your sight, Though I were to see an arrow flying straight toward my face.)
One day, the youth said to his teacher: “As you observe my studies and my conduct in class, look upon me also as a person. If you see anything in my character that is unpleasing—even if it seems acceptable to me—tell me, so that I may strive to change it.”
The teacher replied: “O my son! You must ask another for such a critique. For the eyes with which I look upon you can see nothing but your virtues.”
Alas for the eye of malice—it is a strange thing, Finding only faults even in the midst of excellence.
But if you possess seventy faults and a single virtue, The eye of a friend shall see only that one grace.
(**Saadi used cursing words to evil eye, wishing it to be removed from its place, due to this evilness – بركنده باد)
as the meaning imply:
*be torn from its socket
*May it be torn out
Arabic Translation
كانَ لأحدِ الطُلابِ وَسامةٌ لانظير لها، والمُعلمُ بسببِ الطبيعة البشرية يُعامله بشكلٍ لطيفٍ بسبب حُسنهُ الأخاذ، وعندما تََحينُ الفُرصة أن يَكون الوضع مَقبولاً لوحدهم، يقول (لهُ)
عندما لا أُشغل فِكري بوجهكَ الملائكي
ضَميري يؤنبني ويَذّكرُ نفسي
مِن رؤيتكَ لا أستطيعُ إغلاق عيني
وإن تجرأت، فكأن سهماً أطلق نحوي
مَرةً قالَ الصبيُ (للمعلمِ): كما تَنظرُ إلى آدابي في الدرسِ (تَعلمي الاداب، والادب في الدرسِ)، فَكر أيضاً بي كإنسانٍ، حتى إذا رأيتَ شيئاً في أخلاقي ما لا يُعجبك، ولكن في نظري مَقبولٌ، أخبرني بهِ لأسعى إلى تغييرهِ
فرد المُعلم: يا ولدي! أطرح وأطلب هذه الأسئلة من غيري، فإن النَظر الذي أنظر به إليكَ لا يرى إلا الفَضيلة منكَ
يا للعَجبِ والحَسرةِ، فعين السوءِ
تَرى عَيباً فقط في الفضيلةِ
وإن كانَ لكَ فَضيلةٌ واحدةٌ، وسَبعون عيباً
لا يرى الصديق إلا تلك الفضيلة الواحدة
Persian text
یکی را از متَعَلّمان کمالِ بَهجتی بود و معلّم از آنجا که حسِّ بشریّت است با حُسنِ بَشَرهٔ او معاملتی داشت و وقتی که به خلوتش دریافتی، گفتی
نه آنچنان به تو مشغولم ای بهشتیروی
که یادِ خویشتنم در ضمیر میآید
ز دیدنت نتوانم که دیده دربندم
و گر مقابله بینم که تیر میآید
باری پسر گفت: آن چنان که در آدابِ درس من نظری میفرمایی در آدابِ نفسم نیز تأمّل فرمای، تا اگر در اخلاقِ من ناپسندی بینی که مرا آن پسند همینماید، بر آنم اطْلاع فرمایی تا به تبدیلِ آن سعی کنم
گفت: ای پسر! این سخن از دیگری پرس که آن نظر که مرا با توست، جز هنر نمیبینم
چشمِ بداندیش که برکنده باد
عیب نماید، هنرش در نظر
ور هنری داری و هفتاد عیب
دوست نبیند به جز آن یک هنر
«برکنده باد» به معنی «
قطع شده»، «درمانده»، «از هم پاشیده» یا «دریغ شده» است و در متون قدیمی فارسی برای بیان حسرت یا قطع شدن چیزی به کار میرفته و در واقع شکل «برکنده» به معنی «کنده شده» است، اما در «برکنده باد» جنبه تعجبی و حسرت دارد و معمولا برای چیزی که از بین رفته یا قطع شده به کار میرود، مانند «بال برکنده» (بال قطع شده یا از دست رفته).
