There was one whose heart had escaped his grasp and who had abandoned all care for his own life. His gaze was fixed upon a path of peril, where destruction was certain.
No morsel he imagined could ever reach his lips,
Nor could the bird of his desire ever be caught in a snare.
When your gold finds no favor in the eye of the Beloved,
Then gold and common dust become as one to you.
His friends cautioned him: “Turn away from this impossible fantasy, for many have been taken prisoner by this same obsession and died in their chains.” He wept and cried out:
O friends, spare me your counsel,
For my eyes are fixed by the will of Love.
Warriors use the strength of their fists to slay their foes,
But the beautiful use their grace to slay their friends.
“It is no mark of true affection,” he added, “to worry for one’s soul or to shield the heart from the Beloved’s passion.”
If you remain a captive to your own desires,
Then your claim to love is but a hollow lie.
If the path to the Friend cannot be traversed,
The law of devotion is to die in the seeking.
If I can reach him, I shall seize his sleeve;
If not, I shall perish upon his threshold.
Those who cared for him tried to bind him with advice and restraints, but to no avail.
Alas! The physician prescribes the bitterness of patience,
While this greedy soul craves only the sweetness of the sugar.
The Prince, who was the object of this poor soul’s obsession, was told that a youth frequented the grounds—a man of sweet tongue and refined wit, whose mind seemed scattered by the winds of passion. Sensing that he was the cause of this storm, the Prince rode his horse toward the youth. When the lover saw his slayer approaching, he wept and said:
The one who slew me has returned to my side,
Perhaps his heart has finally burned for the one he killed.
The Prince treated him with great kindness, asking: “From where do you hail? What is your name? What craft do you know?” But the youth was so drowned in the depths of the sea of affection that he could not find the breath to answer.
Though you have memorized the Seven types of poetry/reciting the Quran by heart,
In the chaos of love, you will forget your ABCs.
The Prince urged him: “Why do you not speak to me? I am a friend to the dervishes—nay, I am their servant.” At last, drawing strength from the closeness of his beloved, the youth raised his head from the waves of passions and spoke:
“It is a marvel that I exist at all while you are present,
When you begin to speak, my own words vanish.”
With these final words, he let out a great cry and surrendered his soul to the Truth (The Truth one of the 99th names of Allah, that’s he died/i.e, his soul left hist body at this state)
Marvel not at the one found slain at the Friend’s tent,
Marvel only at the one who enters that presence—and leaves with his life (without dying in his tent)
Arabic Translation
أحدهم وصلَ لمرحلةٍ أن غَمرهُ الحُب بشدة، ولم يبقى في جسدهِ روحاً (بمعنى كأنه موجود بجسده فقط في هذه الدنيا، ولكنه بدون روح، وقد أستسلم للحياةِ)، فكانَ نظره مُثبتٍ باتجاهِ مكانٍ سوف يؤدي به للخطرِ و المَهلكةِ لامحالة
فلا لُقمةٌ يُمكن تَخيلها (لايمكن أن تتخيل شيء ويصبح حقيقة، هو خيال فقط) يمكن أن تسقط في الفمِ، ولا طائرٌ يَقعُ في الفخِ (إذا في الحقيقة لايوجد طائر من الأصل، أو هذا الطائر من المحال أن يتم اصطياده)
عندما لا ترى الذهبَ بعينكَ أنتَ
سوف يبدو الذهب والتراب متساويين لديكَ
(لايمكن التفريق بين الذهب والتراب، إذا لم تراهما بأمِ عينكَ، الخيال شيء والواقع شيء أخر)
مَرةً، نَصحوه: تَجنب هذا الخَيال المُستحيل، فإن خَلقاً كثيراً أسيرونَ لهذا الهوس مِثل الذي تَفعلهُ، ومَصيرهم بأن أصبحوا مقيدين لهذا الهوسِ، علا بكاءه ونحيبه، وقال
أيها الأصدقاء الذين تتحدثون، لا تنصحوني
فإن عَيني على محبتهِ تعودت
فالمقاتلونَ بقوة القبضةِ يقتلون الأعداءِ
لكن أنا قُتلت من الاصدقاء الوسيمينَ
شرط ُالمودةِ ليس في التفكيرِ بالروح، إنما في منع القلب من حُب الحبيبِ
أنت الذي أغرقَتَ نفسكَ بالرغباتِ
أنت في الحقيقةِ مُحبٍ زائف
إذا لم تستطع الوصول لطريق الحبيبِ
فشرطُ الرفقةِ /المحبةِ، أن يموت في حُب الحبيب
إذا تمكنتَ من الوصولِ الى الحبيبِ، فحافظ عليه ما أستطعت (فتعلق باطرافِ اكمامِ ملابسهِ)
والا، فما السبيل غير الموتِ عند عتبةِ دارهِ
الذين كان لهم علاقة به وينظرون بعين الرحمةِ والشفقة لحالهِ، أعطوه نصيحة وطلبوا منه التَقيد بِها، ولكن لم يَفد معه
يا للأسف، الطَبيب يصف الصَبر
وهذهِ النَفس الطماعة تَحتاج السُكَّرَ
سمعت ما قال الشاهدُ في الخفاءِ
لقلبٍ مفقودٍ من شدةِ الحُبِ
حتى تَعرف أنتَ قَدر نفسكَ
عندما أكون أمامكَ كم هو تقديرك لي؟
أُخبرَ الأميرُ، الذي كانَ محور هوس هذا المسكين (الزاهد)، إن شابًا يَترددُ على المكانِ، رَجلٌ فَصيح اللسانِ، ذكيٌّ، يبدو أن عَقلهُ قد تَشتت بفعل رياحِ الشغف، فشعرَ الأميرُ بأنه سَبب هذه العاصفةِ، فَركب جواده نحوه، عندما رأى العاشق قاتلهُ يَقترب، بكى وقال:
ذلك الشخص الذي قتلني (بسبب المحبةِ)، لقد عاد إلى
فلعل قَلبهُ قد أحترقَ أخيرًا شوقًا لمِن قَتله
عاملهُ الأميرُ بلطفٍ بالغٍ، فسأل الأمير، الشاب: “من أين أنتَ؟ ما اسمك؟ ما الحَرفة التي تتقنها؟” لكن الشاب كان غَارقًا في بحر العاطفةِ لدرجة أنه لم يستطع أن يجد نفسًا ليجيب على أسئلة الأمير
مع أنك حَفظت كل شيء (ما في البحار السبعِ من الشعر/ أو القراءات القرأنية) عن ظهرِ قَلبٍ، وفي غَمرة الحُبِ، ستنسى أبجدياتك (نسيت كل شيء)
حثه الأمير قائلًا: “لماذا لا تكلمني؟ أنا صديق الدراويش/الزهادِ، بل أنا خادمهم.”
وأخيرًا، مُستمدًا القُوة (الشاب) من قُرب المحبوب، رفعَ رأسه من بين أمواج المحبة المتلاطمةِ، ونطق قائلًا
“إنهُ لأمرٌ عَجيبٌ أن أكون مَوجودًا وأنت حاضرٌ بيننا
وعندما تبدأ بالكلام أنتَ، تتلاشى كلماتي.”
وبهذهِ الكلماتِ الأخيرة، أطلق صرخةً مُدويةً وأسلم روحه للحق (الحق: أحد اسم الله الحسنى، سلم روحه للحق بمعنى توفي في حالتهِ هذهِ)
لا تَتعجبوا مِمن وُجد مَقتولًا عند خيمةِ الصديقِ
بل تَعجبوا فقط ممن يصل لبابهِ – ويعود منه حيًا
Persian text
یکی را دل از دست رفته بود و ترکِ جان کرده و مَطْمَحِ نظرش جایی خطرناک و مَظنّهٔ هلاک
نه لقمهای که مصوّر شدی که به کام آید یا مرغی که به دام افتد
چو در چشمِ شاهد نیاید زرت
زر و خاکْ یکسان نماید برت
باری، به نصیحتش گفتند: از این خیالِ مُحال تجنّب کن که خلقی هم بدین هوس که تو داری، اسیرند و پای در زنجیر، بنالید و گفت
دوستان گو، نصیحتم مکنید
که مرا دیده بر ارادتِ اوست
جنگجویان به زورِ پنجه و کتف
دشمنان را کُشند و خوبانْ دوست
شرطِ مودّت نباشد به اندیشهٔ جان، دل از مهرِ جانان برگرفتن
.تو که در بندِ خویشتن باشی
عشقبازِ دروغزن باشی
گر نشاید به دوست ره بردن
شرطِ یاری است در طلب مردن
گر دست رسد که آستینش گیرم
ور نه، بروم بر آستانش میرم
متعلّقان را که نظر در کارِ او بود و شفقت به روزگارِ او، پندش دادند و بندش نهادند و سودی نکرد
دردا که طبیبْ صبر میفرماید
وین نفسِ حریص را شکَر میباید
آن شنیدی که شاهدی به نهفت
با دل از دست رفتهای میگفت
تا تو را قدرِ خویشتن باشد
پیشِ چشمت چه قدرِ من باشد؟
آوردهاند که مر آن پادشهزاده که مملوحِ نظر او بود خبر کردند که جوانی بر سرِ این میدان مداومت مینماید، خوشطبع و شیرینزبان و سخنهایِ لطیف میگوید و نکتههایِ بَدیع از او میشنوند و چنین معلوم همیشود که دلآشفته است و شوری در سر دارد
پسر دانست که دلآویختهٔ اوست و این گردِ بلا انگیختهٔ او؛ مَرکب به جانبِ او راند. چون دید که نزدیکِ او عزم دارد، بگریست و گفت
آن کس که مرا بکشت، باز آمد پیش
مانا که دلش بسوخت بر کشتهٔ خویش
چندان که ملاطفت کرد و پرسیدش از کجایی و چه نامی و چه صنعت دانی؟ در قَعرِ بَحرِ مودّت چنان غریق بود، که مجال نفس نداشت
اگر خود هفت سَبْع از بر بخوانی
چو آشفتی الف ب ت ندانی
گفتا: سخنی با من چرا نگویی که هم از حلقهٔ درویشانم بلکه حلقه به گوشِ ایشانم؟
آن گه به قوّتِ استیناسِ محبوب از میانِ تلاطمِ امواج محبّت سر برآورد و گفت
عجب است با وجودت که وجودِ من بمانَد
تو به گفتن اندر آییّ و مرا سخن بماند
این بگفت و نعرهای زد و جان به حقّ تسلیم کرد
عجب از کشته نباشد به درِ خیمهٔ دوست
عجب از زنده که چون جان به در آورد سَلیم؟





